Αρχική » Διατροφή » Διατροφικές Συμβουλές » 10 διατροφικοί μύθοι που πιστεύατε μέχρι σήμερα

10 διατροφικοί μύθοι που πιστεύατε μέχρι σήμερα

Ερωτήματα που απασχολούν χρόνια τώρα τόσο τους επιστήμονες όσο και όσους προσπαθούν να χάσουν κιλά. 10 διατροφικοί μύθοι που πιστεύατε μέχρι σήμερα.

Η σοκολάτα παχαίνει; Η φρουκτόζη έχει λιγότερες θερμίδες από την ζάχαρη;, Το βραδινό παχαίνει; Το μαύρο ψωμί έχει λιγότερες θερμίδες από το λευκό; Οι χημικές δίαιτες μας κάνουν να χάνουμε γρήγορα κιλά; Αυτά είναι μερικά ερωτήματα που απασχολούν χρόνια τώρα τόσο τους επιστήμονες όσο και όσους προσπαθούν να χάσουν κιλά. Αλλά τι ισχύει στα αλήθεια;

10 διατροφικοί μύθοι που πιστεύατε μέχρι σήμερα

1 Η σοκολάτα παχαίνει!

Όχι, η σοκολάτα δεν παχαίνει. Εμείς παχαίνουμε όταν δεν την καταναλώνουμε με μέτρο. Η μαύρη σοκολάτα που προέρχεται από τη σκόνη του κακάο, δεν περιέχει κορεσμένο λίπος από το γάλα και το αυγό που προστίθεται κατά την παρασκευή της σοκολάτας γάλακτος ούτε κενές θερμίδες από τη ζάχαρη που προστίθεται για να αυξήσει τη γλυκύτητά της.

Όχι μόνο δεν παχαίνει αλλά βοηθάει στην καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Archives of Internal Medicine.

Επιπλέον, είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, ασκώντας αντιθρομβωτική δράση, αλλά και πρόληψη κατά του καρκίνου. Επίσης, λόγω του μαγνησίου και του καλίου, προλαμβάνει την υπέρταση. Εάν λοιπόν ελέγξουμε την ποσότητα της σοκολάτας που θα καταναλώσουμε (έως 70γρ. την εβδομάδα) δεν θα πάρουμε βάρος, αλλά ούτε θα στερηθούμε την απόλαυση της γλυκιάς γεύσης και τα οφέλη που μας προσφέρει.

2 Το αυγό αυξάνει την χοληστερίνη και την πιθανότητα ανάπτυξης συνοδών προβλημάτων υγείας

O κρόκος του αβγού είναι πλούσιος σε χοληστερόλη (περίπου 225 mg σε ένα αβγό μετρίου μεγέθους) κατά συνέπεια θα πρέπει να αποφεύγεται από άτομα με αυξημένη χοληστερίνη. Πάραυτα, ο οργανισμός μας παράγει πάνω από το 75% της χοληστερόλης που υπάρχει στο σώμα μας, κατά συνέπεια η διατροφική χοληστερόλη έχει πολύ μικρή επίδραση στα επίπεδα της χοληστερόλης του πλάσματος.

Τα επίπεδά της χοληστερόλης στο πλάσμα επηρεάζονται από τα κορεσμένα λιπαρά που λαμβάνουμε μέσω της τροφής τα οποία βρίσκονται στο κόκκινο κρέας, τα αλλαντικά τα εντόσθια, τα επεξεργασμένα και τα τηγανητά τρόφιμα. Οι τροφές αυτές λοιπόν ευθύνονται κατά κύριο λόγω για την αύξηση της κακής LDL χοληστερόλης και όχι τόσο το αυγό.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Σάρεϋ ανέλυσαν αρκετές μελέτες που αφορούσαν διάφορες τροφές που επηρεάζουν τις τιμές της χοληστερόλης στο αίμα και διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών, όπως αυτά που περιέχουν το κόκκινο κρέας και τα προϊόντα του, είναι πολύ πιθανότερο να δημιουργήσουν προβλήματα στην υγεία των καταναλωτών απ’ ότι η κατανάλωση των αυγών.

3 Το μαύρο ψωμί και τα δημητριακά ολικής αλέσεως έχουν λιγότερες θερμίδες από το λευκό ψωμί και τα κοινά δημητριακά

Τα μαύρο ψωμί περιέχει περίπου τις ίδιες θερμίδες με το λευκό. Για του λόγου το αληθές, μια λεπτή φέτα λευκό ψωμί περιέχει 64 θερμίδες και μια αντίστοιχη φέτα ψωμί ολικής αλέσεως περιέχει 61 θερμίδες. Παρόλα αυτά το ψωμί ολικής υπερέχει έναντι του λευκού λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε φυτικές ίνες καθώς επίσης είναι πιο πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

Οι φυτικές ίνες βοηθούν στην καλή λειτουργία του εντέρου και του νευρικού συστήματος, το κάνουν κατάλληλο για άτομα με διαβήτη διότι κρατούν την καμπύλη του σακχάρου σε χαμηλότερα επίπεδα και βελτιώνουν την γλυκαιμική απόκριση, αυξάνουν γρηγορότερα το αίσθημα του κορεσμού συμβάλλοντας έτσι στην εξασφάλιση ενός καλύτερου σωματικού βάρους.

Η αλήθεια είναι ότι είτε καταναλώσετε πέντε φέτες λευκό ψωμί είτε καταναλώσετε πέντε φέτες ψωμί ολικής αλέσεως, οι θερμίδες που θα πάρετε είναι οι ίδιες. Η διαφορά είναι ότι το μαύρο ψωμί θα σας χορτάσει γρηγορότερα και με αυτό τον τρόπο σας αποτρέπει από την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού στο ίδιο γεύμα.

4 Η φρουκτόζη έχει ελάχιστες θερμίδες σε σχέση με την λευκή ζάχαρη

Η φρουκτόζη και η ζάχαρη περιέχουν τις ίδιες θερμίδες, δηλαδή 4 θερμίδες ανά γραμμάριο. Η μόνη τους διαφορά βρίσκεται στην γευστική ένταση καθώς η φρουκτόζη είναι 1,5 φορά γλυκύτερη από τη ζάχαρη.

Έτσι αν βάζαμε 3 κουταλάκια ζάχαρη για να γλυκάνουμε τον καφέ μας και παίρναμε 80 θερμίδες, στην δεύτερη περίπτωση βάζουμε 1.5 κουταλάκι φρουκτόζη, παίρνουμε τις μισές θερμίδες και νιώθουμε την ίδια ακριβώς γλυκύτητα.

5 Ο συνδυασμός κρέατος και αμύλου μας παχαίνει

Tο κρέας με τα ζυμαρικά, το ρύζι, ή την πατάτα είναι από τους συνδυασμούς που θεωρούνται «απαγορευμένοι». Η ερμηνεία αυτή είχε δοθεί παλαιότερα και στηριζόταν στο γεγονός ότι το άμυλο των δημητριακών και της πατάτας όσο και η πρωτεΐνη τους αποτελούν σύνθετα συστατικά που ο οργανισμός αργεί να πέψει. Το ίδιο συμβαίνει και με τις πρωτεΐνες του κρέατος.

Κανένας διατροφικός συνδυασμός δεν μπορεί να μας προσθέσει κιλά αν είναι στην ιδανική ποσότητα που χρειάζεται ο οργανισμός μας. Η αύξηση ή η απώλεια βάρους εξαρτάται αποκλειστικά από το ισοζύγιο ενέργειας και όχι από την ποιότητα της τροφής ή κάποιον «μαγικό» συνδυασμό θρεπτικών συστατικών που κάνουμε μέσα σε ένα γεύμα.

Οι πατάτες με το κρέας και τη σαλάτα σε ένα γεύμα είναι ο “τέλειος” συνδυασμός που θα μας φτιάξει αμέσως τη διάθεση διότι θα αυξήσει την παραγωγή της σεροτονίνης (ορμόνη που σχετίζεται με την βελτίωση της διάθεσης) και θα μας βοηθήσει να χορτάσουμε πιο γρήγορα απ’ότι αν τρώγαμε σκέτες πατάτες ή μακαρόνια.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι κανένα τρόφιμο και κανένας συνδυασμός τροφίμων δεν μπορεί να μας παχύνει όταν καταναλώνεται στις σωστές ποσότητες γεγονός που υποδεικνύει ότι οι μονοφαγικές δίαιτες όχι μόνο δεν μας βοηθούν να χάσουμε βάρος αλλά βάζουν σε κίνδυνο την υγεία μας.

6 Οι φακές και το σπανάκι έχουν πολύ σίδηρο

Ο σίδηρος είναι ένα συστατικό που υπάρχει σε όλα σχεδόν τα τρόφιμα που συναντάμε στο τραπέζι μας. Τότε θα μου πείτε γιατί η έλλειψη σιδήρου είναι τόσο διαδεδομένη; Διότι η απορρόφηση του σιδήρου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο, η κληρονομικότητα, η απώλεια αίματος, συνυπάρχουσες ασθένειες, συνδυασμό τροφίμων που δυσχεραίνουν την απορρόφηση του καθώς και από το ίδιο το τρόφιμο.

Το σπανάκι ανήκει στις τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σιδήρου, ωστόσο μόνο το 5% του μπορεί να απορροφηθεί από τον άνθρωπο. Πως μπορώ να αυξήσω ακόμα περισσότερο την απορρόφησή του; Συνδυάζοντας τρόφιμα με σίδηρο με τρόφιμα με βιταμίνη C όπως το πορτοκάλι, το λεμόνι και γενικώς με φρούτα και τα λαχανικά.

Το ίδιο ισχύει και με τις φακές. Όταν έχουμε ανάγκη από σίδηρο θα πρέπει μαζί με τις φακές να πίνουμε ένα χυμό πορτοκάλι ή να τρώμε μια πράσινη σαλάτα με διάφορα λαχανικά όπως η κόκκινη πιπεριά και τα πράσινα λαχανικά.

7 Η πορτοκαλάδα βοηθά στην αποκατάσταση του όγκου του αίματος, μετά την αιμοδοσία

Μια από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις είναι η συνήθεια να πίνει κάποιος πορτοκαλάδα, αφού έχει δώσει αίμα. Ο περισσότερος κόσμος πιστεύει ότι η πορτοκαλάδα ανεβάζει τον αιματοκρίτη και βοηθά στην αποκατάσταση του όγκου του αίματος που έφυγε από τον οργανισμό μας.

Στην πραγματικότητα, τα κύτταρα και τα στοιχεία που βρίσκονται διαλυμένα στο αίμα αποκαθίστανται περίπου σε 3-4 εβδομάδες μετά την αιμοδοσία. Η παρανόηση γίνεται επειδή στον δότη έχει καθιερωθεί να προσφέρεται συνήθως πορτοκαλάδα στα νοσοκομεία.

Η πορτοκαλάδα σίγουρα έχει βιταμίνη C. Η βιταμίνη C με τη σειρά της βοηθάει στην καλύτερη δέσμευση του σιδήρου από τις τροφές, ο οποίος αποτελεί συστατικό της αιμοσφαιρίνης του αίματος. Αυτό όμως δεν έχει ουδεμία σχέση με τον όγκο του αίματος ή την αναπλήρωσή του.

8 Οι χημικές δίαιτες είναι ιδανικές για την γρήγορη απώλεια βάρους

Οι χημικές δίαιτες μπορούν αρχικά να βοηθήσουν κάποιον να χάσει εύκολα βάρος, αλλά είναι σχεδόν σίγουρο ότι εξίσου σύντομα το άτομο αυτό θα πάρει πίσω τα απολεσθέντα κιλά, ίσως και περισσότερα.

Αν ακολουθήσετε μια δίαιτα που είναι χημική ή ιδιαίτερα χαμηλή σε θερμίδες, το μόνο που θα επιτύχετε είναι να χάσετε υγρά και μυϊκή μάζα και στη συνέχεια να επαναπροσθέσετε το χαμένο βάρος με τη μορφή λίπους.

9 Ο καφές με γάλα είναι πιο ελαφρύς

Αντίθετα με όσα πιστεύατε μέχρι σήμερα, το γάλα κάνει τον καφέ πιο «βαρύ» και όχι πιο «ελαφρύ». Και αυτό οφείλεται στον συνδυασμό της καφεΐνης με την καζεΐνη (πρόκειται για πρωτεΐνη του γάλακτος) που δημιουργεί αδιάλυτους θρόμβους, οι οποίοι δεν μπορούν να διασπαστούν εύκολα από τα γαστρικά υγρά.

Επίσης, το πόσο βαρύς η ελαφρύς είναι ένας καφές εξαρτάται από το είδος και την ποικιλία του καφέ καθώς και από την ανεκτικότητα του κάθε οργανισμού στην καφεΐνη.

10 Το βραδινό παχαίνει

Αυτή η άποψη έχει μια λογική με την έννοια ότι όλοι έχουμε ένα κυρκάδιο ρολόι το οποίο επηρεάζεται από το περιβάλλον μέσα στο οποίο εξελισσόμαστε. Ο ανθρώπινος οργανισμός επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες, τη θερμοκρασία και την παρουσία του ήλιου. Αρκεί να σκεφτούμε ότι το πρωί έχουμε περισσότερη ενέργεια να κάνουμε διάφορες δραστηριότητες, είμαστε περισσότερο σε κίνηση και κατά συνέπεια αυξάνονται και οι καύσεις που κάνει το σώμα.

Επίσης, η παρουσία του ήλιου βοηθάει στην σύνθεση της σεροτονίνης, μιας ορμόνης που μας φτιάχνει τη διάθεση και ρυθμίζει καλύτερα την όρεξή μας. Πέραν αυτού, είναι γνωστό ότι ο οργανισμός το βράδυ μεταβολίζει την τροφή με πολύ χαμηλότερους ρυθμούς από ότι την υπόλοιπη ημέρα και έτσι οι προσλαμβανόμενες θερμίδες «καίγονται» δυσκολότερα το βράδυ.

Όλα τα παραπάνω έχουν μια βάση πάνω στην οποία στηρίξαμε μέχρι τώρα την άποψη ότι το βραδινό γεύμα ευθύνεται για τα παραπανίσια μας κιλά. Όταν όμως «κόβουμε »τελείως το βραδινό γεύμα γιατί δεν χάνουμε αμέσως κιλά; Διότι, η αύξηση του βάρους μας είναι αποτέλεσμα του θετικού ενεργειακού ισοζυγίου, δηλαδή της περίσσειας ενέργειας από τις τροφές που δεν μπορεί να αντισταθμιστεί από την ενέργεια που δαπανά το σώμα μας για να καλύψει τις λειτουργικές του ανάγκες ενώ ο ρυθμός με τον οποίο μπορούμε να χάσουμε βάρος επηρεάζεται περισσότερο από την σωστή ρύθμιση όλων τον γευμάτων μέσα στη μέρα και όχι από την ώρα που τρώμε ένα μόνο γεύμα όπως το βραδινό.

Αν λοιπόν έχετε την τάση να τρώτε μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού το βράδυ το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να τρώτε μικρότερη ποσότητα φαγητού στο μεσημεριανό σας, ώστε να αντισταθμίσετε το ποσό των θερμίδων που παίρνετε συνολικά μέσα στην ημέρα.

Επίσης, φροντίστε να μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το βραδινό γεύμα. Με αυτόν τον τρόπο θα δώσετε χρόνο στον οργανισμό σας να πέψει καλύτερα τις τροφές και να κάψει λίγες περισσότερες θερμίδες από αυτές που θα έκαιγε κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Βιβλιογραφία

Dorenkott MR et al. Oligomeric cocoa procyanidins possess enhanced bioactivity compared to monomeric and polymeric cocoaprocyanidins for preventing the development of obesity, insulin resistance, and impaired glucose toleranceduring high-fat feeding. J Agric Food Chem. 2014 Mar 12;62(10):2216-27. Gray J and Griffin B (2009) Eggs and dietary cholesterol – dispelling the myth. British Nutrition Foundation Nutrition Bulletin 34:66-70.

Kyriazis A. George et al. Sweet taste receptor signaling in beta cells mediates fructose-induced potentiation of glucose-stimulated insulin secretion. Proc Natl Acad Sci U S A. 2012 Feb 21; 109(8): E524–E532.  National Blood Transfusion service (UK). Guidelines for the Blood Transfusion Services in the UK, 8th Edition. March, 2013. Nielsen V. F. Anne et al. Potential of Phytase-Mediated Iron Release from Cereal-Based Foods: A Quantitative View. Nutrients. 2013 Aug; 5(8): 3074–3098.

Χρονόπουλος Α. Απόστολος
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

dietup.gr
(Με την συνεργασία και την άδεια του)