Αρχική » Αφιερώματα - Ένθετα » Κώδικας - Κώδικες » Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (του νόμου 4224/2013)
Δύο κομμάτια παζλ (σε ασημί χρώμα) με αναφορά στον κώδικα δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (νόμος 4224/2013)

Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (του νόμου 4224/2013)

Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (του νόμου 4224/2013). Οι Εύλογες δαπάνες διαβίωσης, τα δικαιολογητικά και οι προτεινόμενες λύσεις ρύθμισης.

Με τον Κώδικα Δεοντολογίας θεσπίζονται οι πρακτικές, που έχουν ως στόχο την ενίσχυση του κλίματος εμπιστοσύνης, την αμοιβαία δέσμευση και την ανταλλαγή μεταξύ δανειολήπτη και ιδρύματος της αναγκαίας πληροφόρησης, προκειμένου κάθε πλευρά να είναι σε θέση να σταθμίσει τα οφέλη ή τις συνέπειες εναλλακτικών λύσεων εξυπηρέτησης (λύσεις ρύθμισης) ή οριστικού διακανονισμού (λύσεις οριστικής διευθέτησης) των δανείων σε καθυστέρηση των οποίων η σύμβαση δεν έχει καταγγελθεί με τελικό σκοπό, την επιλογή της καταλληλότερης, κατά περίπτωση λύσης.

Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (του νόμου 4224/2013)

Νόμος 4224/2013 ΦΕΚ 288/A/31.12.2013

Ο Ν. 4224/2013 ορίζει την έκδοση του Κώδικα Δεοντολογίας και καταγράφει την αποστολή του Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η οποία είναι:

  • Η διαμόρφωση πολιτικών σχετικά με την οργάνωση ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αποτελεσματικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών δανείων που δεν έχουν μεταφερθεί σε οριστική καθυστέρηση,
  • Οι προτάσεις τροποποιήσεων του υφιστάμενου νομικού πλαισίου σε θέματα ουσίας και διαδικασίας για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας στην επίλυση θεμάτων ιδιωτικού χρέους, συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης των διαδικασιών αναφορικά με τις καθυστερούμενες αποπληρωμές,
  • Η κατάρτιση δράσεων ευαισθητοποίησης για την άμεση και αποτελεσματική ενημέρωση και υποστήριξη των πολιτών και των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τη λήψη αποφάσεων και
  • Η δημιουργία ενός δικτύου παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για θέματα διαχείρισης οφειλών.

Η Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος 42/2014

Η Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος 42/2014 (εφεξής ΠΕΕ), καθορίζει το ειδικό πλαίσιο υποχρεώσεων για τη διαχείριση από τα πιστωτικά ιδρύματα των σε καθυστέρηση και των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων τους.

Στην ΠΕΕ δίνονται κατευθυντήριες γραμμές για το σχεδιασμό και αξιολόγηση βιώσιμων τύπων ρύθμισης, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τρέχουσα και την, επί τη βάσει συντηρητικών και αξιόπιστων παραδοχών, εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής κάθε δανειολήπτη φυσικού ή νομικού προσώπου.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, οι δανειολήπτες θα πρέπει να ακολουθούν τα περιγραφόμενα στις επόμενες ενότητες, με στόχο την εύρεση βιώσιμης λύσης. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ανταποκρίνονται εντός των χρονικών ορίων που τίθενται ώστε να παραμένουν χαρακτηρισμένοι ως συνεργάσιμοι δανειολήπτες.

Η αξιολόγηση των σχετικών αιτημάτων στο πλαίσιο του Κώδικα Δεοντολογίας λαμβάνει υπόψη και τις Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης.

Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος 42/2014 (Αρχείο pdf)

Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος (του νόμου 4224/2013)

ΚΛΙΚ ΣΕ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΓΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ

Διευκρινιστική Εγκύκλιος της Τράπεζας της Ελλάδος

ΚΛΙΚ ΣΕ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΓΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ

Ορισμός του συνεργάσιμου δανειολήπτη

Ένας δανειολήπτης είναι συνεργάσιμος έναντι των δανειστών του όταν:

  • Παρέχει πλήρη και επικαιροποιημένα στοιχεία επικοινωνίας στους δανειστές ή όποιον ενεργεί νομίμως για λογαριασμό τους (π.χ. αριθμούς σταθερού, κινητού τηλεφώνου και τηλεομοιοτυπίας, ηλεκτρονική διεύθυνση, διεύθυνση κατοικίας και εργασίας) και προβαίνει σε ορισμό συγγενικού ή φιλικού προσώπου, ως αντικλήτου επικοινωνίας για κάθε περίπτωση που ο ίδιος δεν είναι διαθέσιμος,
  • Είναι διαθέσιμος σε επικοινωνία με τον δανειστή ή με όποιον ενεργεί νομίμως για λογαριασμό αυτού και ανταποκρίνεται με ειλικρίνεια και σαφήνεια, σε κλήσεις και επιστολές του δανειστή ή όποιου ενεργεί νομίμως για λογαριασμό του, αυτοπροσώπως είτε διά του αντικλήτου του, με κάθε πρόσφορο τρόπο, εντός 15 εργάσιμων ημερών,
  • Προβαίνει αυτοπροσώπως είτε διά του αντικλήτου του σε πλήρη και ειλικρινή γνωστοποίηση πληροφοριών προς το δανειστή ή όποιον ενεργεί νομίμως για λογαριασμό του, αναφορικά με την τρέχουσα οικονομική του κατάσταση, εντός 15 εργασίμων ημερών από την ημέρα μεταβολής της ή εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ημέρα που θα ζητηθούν ανάλογες πληροφορίες από το δανειστή ή όποιον ενεργεί νομίμως για λογαριασμό του,
  • Προβαίνει αυτοπροσώπως είτε διά του αντικλήτου του, σε πλήρη και ειλικρινή γνωστοποίηση πληροφοριών, προς το δανειστή ή όποιον ενεργεί για λογαριασμό του, οι οποίες θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην μελλοντική οικονομική του κατάσταση, εντός 15 εργάσιμων ημερών από την ημέρα που θα περιέλθουν σε γνώση του (π.χ. πλήρωση προϋποθέσεων λήψης επιδόματος, εμφάνιση νέων περιουσιακών στοιχείων που θα περιέλθουν στην κυριότητά του (κληρονομιά κλπ), απώλεια κυριότητας περιουσιακών στοιχείων, ανακοινώσεις απόλυσης, καταγγελίες μισθώσεων, εξαγορά ασφαλιστικών προϊόντων, κέρδη οποιασδήποτε μορφής κλπ), και
  • Συναινεί σε διερεύνηση εναλλακτικής πρότασης αναδιάρθρωσης με το δανειστή ή όποιον ενεργεί νομίμως για λογαριασμό του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2014.

Εύλογες δαπάνες διαβίωσης – Έννοια των εύλογων δαπανών διαβίωσης

Κατά την αξιολόγηση από το πιστωτικό ίδρυμα των οικονομικών στοιχείων του δανειολήπτη λαμβάνεται υπόψη σύμφωνα με τον Κώδικα, μεταξύ άλλων πηγών πληροφόρησης, και το επίπεδο των «εύλογων δαπανών διαβίωσης».

Ο υπολογισμός των εύλογων δαπανών διαβίωσης στηρίζεται στα στοιχεία της στατιστικής Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) που διενεργείται κάθε χρόνο από την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία.

Η μεθοδολογία και το ενημερωτικό σημείωμα για τις Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης

ΚΛΙΚ ΣΕ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΓΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ

Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης – 1η Ομάδα Δαπανών

Οι πιο βασικές δαπάνες για τη διαβίωση του νοικοκυριού περιλαμβάνονται στην 1η ομάδα των εύλογων δαπανών διαβίωσης, όπως αυτή καθορίζεται με βάση την επίσημη μεθοδολογία προσδιορισμού τους και είναι οι εξής:

  • Όλες οι δαπάνες διατροφής (δημητριακά, γαλακτοκομικά προϊόντα, κρέας, ψάρια, έλαια και λίπη, φρούτα, λαχανικά, γλυκά κτλ) και των μη αλκοολούχων ποτών (καφές, τσάι, κακάο, μεταλλικά νερά, αναψυκτικά, χυμοί φρούτων, κτλ) καθώς και έξοδα σε καντίνες και κυλικεία εργασίας, σχολείων, πανεπιστημίων, γραφείων (καφέδες, αναψυκτικά, χυμοί, σάντουιτς, τοστ, τυρόπιτες, γλυκά, κλπ.).
  • Όλες οι δαπάνες ένδυσης και υπόδησης (αγορά ειδών ένδυσης και υπόδησης (ανδρικά, γυναικεία, παιδικά) καθώς και οι επιδιορθώσεις αυτών).
  • Όλες οι δαπάνες που σχετίζονται με την κατοικία (ηλεκτρισμός, ύδρευση, θέρμανση, υλικά και υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής της κατοικίας).
  • Όλα τα έξοδα κίνησης, συντήρησης και επισκευής μεταφορικών μέσων (καύσιμα, λιπαντικά, ανταλλακτικά, σέρβις κτλ) καθώς και τα ασφάλιστρα αυτοκινήτου-μηχανής.
  • Όλες οι δαπάνες χρήσης αστικών και υπεραστικών μέσων μαζικής μεταφοράς (λεωφορεία, τρόλεϊ, ταξί, τρένα, τραμ, μετρό, επιβατικά πλοία κτλ.).
  • Δαπάνες που σχετίζονται με την επισκευή και τη συντήρηση των διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης (έπιπλα, οικιακές συσκευές, κτλ.).
  • Όλα τα αγαθά για τη συνήθη οικιακή κατανάλωση (σαπούνια, απορρυπαντικά, είδη καθαρισμού, σκούπες, χαρτιά υγείας, χαρτομάντηλα, κτλ.).
  • Δαπάνες αγαθών και υπηρεσιών ατομικής καθαριότητας και καλλωπισμού (κομμωτήρια, κουρεία, ξυριστικές μηχανές, ξυραφάκια, οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμες, αρώματα, κολόνιες, καλλυντικά, αποσμητικά, σαπούνια μπάνιου, σαμπουάν κλπ) και λοιπά προσωπικά είδη (τσάντες, πορτοφόλια, γυαλιά ηλίου, ομπρέλες κτλ) καθώς και δαπάνες σχετικά με τα κατοικίδια ζώα (τροφές, λουριά, κτλ.).
  • Δαπάνες σχετικά με την ενημέρωση και τη μόρφωση (βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, είδη χαρτοπωλείου, γραφική ύλη, τετράδια, μολύβια, στυλό, κτλ.).
  • Όλες οι δαπάνες υπηρεσιών τηλεφωνίας και ταχυδρομικών υπηρεσιών (λογαριασμοί σταθερού τηλεφώνου, κινητού τηλεφώνου, internet, ταχυδρομείων κτλ).
  • Δαπάνες ειδών και υπηρεσιών υγείας (φάρμακα, παυσίπονα, επίδεσμοι, γάζες, θερμόμετρα, ιατρικές υπηρεσίες κάθε ειδικότητας, οδοντιατρικές υπηρεσίες, κτηνιατρικές υπηρεσίες κ.α.).
  • Όλες οι δαπάνες υπηρεσιών εκπαίδευσης (παιδικοί σταθμοί, φροντιστήρια, ξένες γλώσσες, εκπαιδευτικές εκδρομές κτλ.).
  • Δαπάνες υπηρεσιών κοινωνικής προστασίας (γηροκομεία, ιδρύματα και σχολεία για άτομα με ειδικές ανάγκες, βρεφονηπιακών (παιδικών) σταθμών, παιδότοποι κτλ.).
  • Δαπάνες για λοιπές οικονομικές υπηρεσίες (αμοιβές φοροτεχνικών, διοικητικά τέλη, αμοιβές δικηγόρων, αμοιβές συμβολαιογράφων, συνδρομές σε επαγγελματικά σωματεία, ενώσεις, κτλ.).
Όλα τα ανωτέρω περιλαμβάνονται στην 1η ομάδα δαπανών που θεωρούνται οι πιο βασικές για τη διαβίωση του νοικοκυριού.

Τα ποσά των εύλογων δαπανών διαβίωσης είναι καθαρά μετά την αφαίρεση των φόρων (όπως προκύπτουν στο εκκαθαριστικό σημείωμα της εφορίας) και αφού αφαιρεθεί η δόση του δανείου για τους δανειολήπτες και το ποσό του ενοικίου για τους ενοικιαστές.

Κάθε νοικοκυριό αντιμετωπίζεται ως μια ξεχωριστή περίπτωση με διαφορετικές ανάγκες. Γι’ αυτό και ο προσδιορισμός των εύλογων δαπανών, θα γίνεται σε εξατομικευμένη βάση, με χρήση ειδικών συντελεστών στάθμισης ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.

Το πιστωτικό ίδρυμα οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη, κατά την αξιολόγηση της δυνατότητας αποπληρωμής. Συγκεκριμένα, στην Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης, ο οφειλέτης θα δηλώνει στοιχεία για τις δαπάνες διαβίωσης του νοικοκυριού, τα οποία θα συσχετίζονται με τις προσδιορισμένες εύλογες δαπάνες διαβίωσης.

Οι πληροφορίες αυτές θα αξιοποιούνται, σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία, ώστε να αξιολογηθεί:

  • Η οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη,
  • Το συνολικό ύψος και η φύση των χρεών του δανειολήπτη,
  • Η τρέχουσα ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη,
  • Το ιστορικό οικονομικής συμπεριφοράς του δανειολήπτη, και
  • Η προβλεπόμενη και αναμενόμενη ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο των εύλογων δαπανών διαβίωσης.
Μετά από αυτή την αξιολόγηση κάθε ίδρυμα προτείνει προς τον οφειλέτη που καλύπτεται από τον Κώδικα και θεωρείται συνεργάσιμος, μία ή περισσότερες εναλλακτικές λύσεις ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης στον οφειλέτη.

Σε κάθε περίπτωση, εφόσον ο οφειλέτης δεν μπορεί να εξυπηρετήσει την παρεχόμενη ρύθμιση διατηρεί το δικαίωμα προσφυγής του στο ν. 3869/2010, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 4161/2013, όπου δικαστικά θα προσδιοριστεί η διευθέτηση της οφειλής.

Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης (ΤΥ.Κ.Ο.Π.) και δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίζει ο οφειλέτης

Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης (ΤΥ.Κ.Ο.Π.)(Αρχείο xls)

Δικαιολογητικά που οφείλουν να προσκομίζουν οι ιδιώτες και οι ατομικές επιχειρήσεις/ελεύθεροι επαγγελματίες στο πλαίσιο συμπλήρωσης της ΤΥ.ΚΟ.Π.

Σύμφωνα με τη διευκρινιστική εγκύκλιο της Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας, η Τράπεζα της Ελλάδος αναμένει τη μέγιστη δυνατή τυποποίηση της μορφής και του περιεχομένου της πληροφόρησης που το ίδρυμα απαιτεί από τον δανειολήπτη στο πλαίσιο εφαρμογής του Κώδικα.

Στο πνεύμα αυτό και με σκοπό τη διευκόλυνση των δανειοληπτών, κρίθηκε σκόπιμη η κατά το δυνατόν τυποποίηση των δικαιολογητικών που οφείλει να προσκομίζει ο δανειολήπτης στο πλαίσιο συμπλήρωσης της ΤΥ.ΚΟ.Π., καθώς επίσης και τα πεδία της ΤΥ.ΚΟ.Π. που θα πρέπει να συμπληρώνει υποχρεωτικά.

Τα κατωτέρω δικαιολογητικά και έγγραφα θα πρέπει να προσκομίζονται:

  • Από όλους τους ενεχόμενους στη δανειακή σύμβαση (συνοφειλέτες, πρόσθετα μέλη, εγγυητές κλπ) και
  • Κατ’ ελάχιστο μαζί με τη συμπληρωμένη Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης (ΤΥ.Κ.Ο.Π.).
Παρά ταύτα, ο οφειλέτης υποχρεούται να προσκομίζει στην τράπεζα και κάθε άλλο δικαιολογητικό ή έγγραφο που είτε αποδεικνύει τυχόν πρόσθετα στοιχεία που αυτός επικαλείται, είτε θεωρείται από την τράπεζα απαραίτητο για την αξιολόγηση των οικονομικών δυνατοτήτων του.

Ι. Ιδιώτες

1 Δελτίο Ταυτότητας/Διαβατηρίου

2 Ε1 – Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (του τελευταίου οικονομικού έτους)

3 Εκκαθαριστικό Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) (του τελευταίου οικονομικού έτους)

4 Βεβαίωση ρύθμισης οφειλόμενων φόρων (αν η ενημερότητα δόθηκε λόγω ρύθμισης)
5 Κατ’ ελάχιστον, τελευταίο εκκαθαριστικό σημείωμα μισθοδοσίας και σε περίπτωση συνταξιούχων το τελευταίο απόκομμα σύνταξης

6 Ειδικά:

  • Σε περίπτωση ανέργων, προσκομίζεται αποδεικτικό ανεργίας
  • Σε περίπτωση οφειλετών με προβλήματα υγείας, προσκομίζονται οι αναγκαίες, κατά περίπτωση, ιατρικές γνωματεύσεις
  • Σε περίπτωση υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης, προσκομίζεται η «Αίτηση για απονομή σύνταξης» με υπογραφή και σφραγίδα του εκάστοτε ασφαλιστικού φορέα. Ειδικά για όσους έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης στο ΙΚΑ γίνεται αποδεκτό μηχανογραφημένο αντίγραφο χωρίς σφραγίδα και υπογραφή του ασφαλιστικού φορέα
  • Σε περίπτωση συνταξιούχου υπό ανανέωση (λόγω αναπηρίας), προσκομίζεται «Ιατρική Γνωμάτευση» και εισηγητικό σημείωμα.

ΙΙ. Ελεύθεροι επαγγελματίες / ατομικές επιχειρήσεις

(προσκομίζονται στοιχεία του φορέα της επιχείρησης και του ελεύθερου επαγγελματία)
1 Ε3 – Μηχανογραφικό Δελτίο Οικονομικών Στοιχείων Επιχειρήσεων και Επιτηδευματιών τριών (3) τελευταίων χρήσεων, με υπογραφή και σφραγίδα της εταιρίας και του παραλήπτη – εφόρου ή αποδεικτικό υποβολής στο Taxisnet

2 Διαθέσιμες περιοδικές δηλώσεις Φ.Π.Α. (Φ2) τρέχουσας χρήσεως και αντίστοιχες προηγούμενου έτους καθώς και Εκκαθαριστική Δήλωση Φ.Π.Α. (Φ1) τελευταίου οικονομικού έτους

3 Ε1 – Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων φορέα (του τελευταίου οικονομικού έτους)

4 Εκκαθαριστικό Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) (του τελευταίου οικονομικού έτους)

5 Δελτίο Ταυτότητας/Διαβατηρίου

6 Αποδεικτικό Φορολογικής Ενημερότητας

7 Αποδεικτικό Ασφαλιστικής Ενημερότητας

8 Βεβαίωση ρύθμισης οφειλόμενων φόρων (αν η ενημερότητα δόθηκε λόγω ρύθμισης)
Η εκ μέρους σας υποβολή των ως άνω στοιχείων και δικαιολογητικών στην τράπεζα συνεπάγεται αυτοδίκαια την προς αυτήν παροχή της συγκατάθεσής σας και της εξουσιοδότησης αφενός να εξακριβώσει την ακρίβεια και πληρότητα αυτών και αφετέρου να αναζητήσει δεδομένα για την περιουσιακή σας κατάσταση και την οικονομική συμπεριφορά σας σε σχετικά αρχεία, περιλαμβανομένων των αρχείων της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. (τηλ.2103676700)

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μεταβολής κάποιου από αυτά, πρέπει να το γνωστοποιήσετε εγγράφως σε όλες τις τράπεζες με τις οποίες συνεργάζεσθε, εντός δεκαπέντε (15) ημερών το αργότερο.

Γνωστοποίηση εξουσιοδοτημένων φορέων για παροχή συμβουλευτικής συνδρομής

Εξουσιοδοτημένοι φορείς για παροχή συμβουλευτικής συνδρομής.
Οι φορείς που εξουσιοδοτούνται δυνάμει του Ν. 4224/2013 ή και άλλων σχετικών διατάξεων της νομοθεσίας για παροχή συμβουλευτικής συνδρομής, όπως εκάστοτε ανακοινώνονται. Πηγή : Ελληνική Ένωση Τραπεζών